Plots had ik de gelegenheid om deel te nemen aan een tweedaagse workshop in het kader van Safety Differently in bijzijn van de geestelijk vader van dit gedachtegoed: Sidney Dekker (met aandacht voor de subtiele dubbele betekenis van zijn initialen).

Daar zat ik dan; in een klaslokaal op de Hogeschool van Amsterdam, omringd door wat Sidney meerdere malen ‘de elite’ van veiligheidsmanagement noemde (?). Een potpourri van mensen, vakgebieden, nationaliteiten en branches. Het grote gevaar is dan al snel dat je tijdens zo’n workshop (bijgewoond door een bonte verzameling van ogenschijnlijk ‘gelijkgestemden’) een ‘echoput van het eigen gelijk’ ontstaat. Dat was zeker niet het geval. De groep was enthousiast maar zeker ook kritisch en op punten gereserveerd.

De vraag die je kunt verwachten wanneer je Safety Differently als werktitel in de wereld brengt, is: hoe ‘differently‘ is Safety Differently dan eigenlijk? Ik heb die vraag zelf ook veelvuldig gesteld. Ook tijdens de workshop is de vraag gesteld en het korte antwoord is: er is geen antwoord, je kunt er hooguit een persoonlijke mening op na houden…en dat staat je vrij. Wellicht is het de verkeerde vraag? Wellicht is de werktitel niet meer dan een werktitel en moeten we het daarbij laten? De sociale wetenschap in het algemeen kenmerkt zich wat mij betreft door ‘hergebruik’ van ideeën en daar wijkt ook Safety Differently niet van af.

Al snel weken we van de vastgestelde agenda af en daarmee was het onderwerp ‘Work as imagined versus work as done‘ dan ook gelijk behandeld 😉

De centrale vraag die boven de workshop zweefde was: hoe krijgen we het gedachtegoed van Safety Diffetently vertaald naar de praktijk. Ik zelf heb de workshop als een gedeelde ‘worsteling’ ervaren waarin alle deelnemers, inclusief tot op zekere hoogte de Grote Smurf van dit gezelschap zelf, Sidney, hebben moeten constateren dat ‘we’ nog ergens iets ‘niet goed’ doen. Wat maakt het dat, wat voor de groep zo vertrouwd en vanzelfsprekend lijkt te voelen, voor velen daar omheen nog geen vanzelfsprekendheid lijkt. Willen we te graag? Gaan we te snel? Hebben we te maken met drempels en taboes? Is de tijd rijp?

“The day I tried to live, I stole a thousand beggars’ change and gave it to the rich…one more time around might do it…”
(The Day I Tried to Live – Soundgarden, 1994)

Op dag twee werd pijnlijk duidelijk hoe bewust onbekwaam we nog zijn als het op de belijdenis van Restorative Just Culture aankomt. Zelfs met de RJC checklist in de hand, bleek bij de rollenspellen als snel er een gapend gat zit tussen ‘weten’ hoe het zou moeten en het daadwerkelijke ‘doen’; je ‘ware aard’ drijft voortdurend nét onder het oppervlak en steekt bij gelegenheid onvermijdelijk zijn kop op. Voor mij is deze checklist (zoals vele) een doffe plek op een glansrijk initiatief en is de ogenschijnlijke eenvoud wederom bedrieglijk…

Na twee dagen luisteren, observeren en overpeinzen, is is mijn kijk op Safety Differently kort samengevat: een kafkaësk manifest van de 21e eeuw. Bureaucratie heeft zijn tijd gehad en het is tijd voor een ‘andere’ aanpak. Dat spreekt mij persoonlijk enorm aan en sluit aan op het werk van David Graeber (The Utopia of Rules) waar ik zelf al een tijd enthousiast over ben en motivatie uit put.

“It doesn’t matter what you say, ‘cause they always find some meaning in it anyway”
(Icon – Rollins Band, 1994)

Wie beter dan Sidney om deze revolutie te leiden? Sidney is een charismatische persoonlijkheid, heeft een geweldig gevoel voor ‘branding’ en heeft een ongekende dossierkennis. Het zelfvertrouwen spat er voelbaar vanaf. ‘Gaan met die banaan’ zou je zeggen. Toch kom ik zelf niet onder het gevoel uit dat deze set aan bewonderenswaardige eigenschappen evenveel meehelpt als tegenwerkt. Sidney heeft in relatief korte tijd een wijdverspreide ‘rockstar‘ status verworven. Het ‘fan-gedrag’ dat dat met zich meebrengt is merkbaar en voelbaar, vergelijkbaar met dat van een tienermeisje dat weg zwijmelt bij de poster van haar favoriete boyband. Je bent Beatles of je bent Stones. Playmobil of Lego. Heinrich, Safety I, Safety II of Safety Differently. De kampen worden gevormd. Als je niet oplet zit je aan het einde van de dag gevangen in een denkbeeld en houding die je even hilarisch doen voorkomen als die van de leden van The People’s Front of Judea en het volstrekt tegenovergestelde Judean People’s Front (Life of Brian – Monty Python, 1979).

Laten we alsjeblieft niet in de verleiding komen om ‘nieuwe’ denkwijzen kracht bij te zetten door ‘oude’ denkwijzen te verbannen, stigmatiseren en diskwalificeren. Ik geloof dat de tijd rijp is en dat ‘het’ inderdaad anders kan én moet. Welke naam dat draagt, is mij om het even. Ik vind het vooral belangrijk dat we het samen doen en denken in termen van EN/EN in plaats van OF/OF.

“Before the truth will set you free, it will piss you off” (Mantra – Bring me the horizon, 2019)

0
Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© 2019 Veiliggeit.nl