Waterboarding. Het klinkt als een recreatieve activiteit op het water. Maar nee, dat is wakeboarding. Waterboarding is in werkelijkheid een meedogenloze enmensonterende martelpraktijk. Men neme een persoon, legge deze op zijn/haar rug, bedekke zijn/haar hoofd met een handdoek en giette er liters water overheen. De persoon in kwestie verzuipt letterlijk, maar wel ‘gecontroleerd’. Herhaal dit vaak genoeg in intervallen en de persoon in kwestie breekt. In de VS is waterboarding (als één van de gangbare marteltechnieken binnen het Amerikaanse defensieapparaat) sinds 2005 verboden. “A small step for man…“

Dashboarding wordt echter nog steeds gedoogd; in de VS en overal daarbuiten. Het is de marteltechniek waarbij personen in een kleine vergaderzaal worden gestopt met de rolluiken omlaag en vervolgens worden overspoeld met slides en spreadsheets bij wijze van instructie, c.q. presentatie. De personen in kwestie hebben het gevoel te ‘verzuipen’. Ook hierbij geldt: als dit vaak genoeg in intervallen wordt herhaald, breken de slachtoffers. Ze blijven achter met the illusion of control.

“If you can’t dazzle them with brilliance, baffle them with bullshit.”

W.C. Fields

Moeten we een verbod over dashboarding afroepen? Nee! Laten we het nut en het doel van dashboarding eens herzien. Net als dat van je auto heeft het dashboard een signalerende functie. 

De indicaties die je kunt interpreteren zijn ‘momentaan’ en ‘voorlopend’. Tellers, meters, lichtjes en geluiden. Actuele getallen, cumulatieve waarden en gemiddelden. De ‘beloning’ van handelen naar de informatie die je ontvangt (bijvoorbeeld: voet van het pedaal, banden oppompen, olie verversen en stoppen om de achterklep alsnog te sluiten) is instantaan. Inspanning loont zichtbaar. Dàt is de essentie van een dashboard! 
Kort-cyclische processen visualiseren, waarop een grote mate van invloed kan worden uitgeoefend met merkbaar en aantoonbaar resultaat als gevolg van ‘inspanningen’. Je vindt op het dashboard van je auto dan ook geen teller van het aantal keren dat je langs de weg hebt gestaan met pech…toch!?

De meeste indicatoren op het dashboard van je auto zijn ook daadwerkelijk ‘kritiek’ van aard. Tank leeg = auto stopt (en motor naar de gallemiezen). Oliepeil te laag = motor naar de gallemiezen. Snelheid te hoog = kans op een boete (en brandstof slurpen…met mogelijke gevolgen voor olieverbruik en tankinhoud). Helaas leven we in een tijd van ‘niet omdat het moet, maar omdat het kan’ en krijgen we ook de nodige non-informatieve bling-bling indicatoren op de koop toe. 

Toch zitten daar soms ook ‘briljantjes’ tussen. Neem bijvoorbeeld de waarschuwing op je dashboard (of gesproken door je boordcomputer): ‘U lijkt vermoeid’. Hoe vet is dat! De ultieme indicator! Niks geen meting…nee, niet meer dan een ‘indicatie’ en de uitnodiging aan jouw adres om de waarde en aard daarvan te bepalen. 
Dat zijn de mooiste indicatoren; ze zetten je niet enkel in de actie-modus, maar ook in de denk-modus. Daarin zit het lerende vermogen, die elke organisatie zoekt, verborgen.

Besteed gedurende de volgend rit in je mooie leaseauto van of naar kantoor eens aandacht aan je dashboard en pak eenmaal aangekomen je zakelijke dashboard ter hand. Denk eens goed na over hoe je ook op je werk, net als letterlijk in je auto, het stuur tussen jou en jouw dashboard plaatst.

© 2020 Veiliggeit